Przewody w laboratoriach – rodzaje, właściwości i zastosowanie

W laboratoriach precyzja i bezpieczeństwo są absolutnie kluczowe. Dotyczy to nie tylko samej aparatury badawczej, ale również infrastruktury elektrycznej – przewodów i kabli, które ją zasilają i umożliwiają przesył sygnałów. Dobór odpowiednich przewodów laboratoryjnych wymaga uwzględnienia parametrów elektrycznych, chemicznych, mechanicznych oraz wymogów higienicznych.

Rodzaje przewodów stosowanych w laboratoriach

Laboratoria wykorzystują kilka głównych typów bezpiecznych przewodów:

• Przewody zasilające – wykonane z miedzi o wysokiej przewodności, z izolacją odporną na wysokie temperatury i działanie chemikaliów.
• Przewody sygnałowe – ekranowane, przeznaczone do przesyłu sygnałów analogowych i cyfrowych w aparaturze pomiarowej.
• Przewody silikonowe i teflonowe – elastyczne i odporne na chemikalia oraz wysokie temperatury, stosowane w laboratoriach chemicznych i biologicznych.
• Przewody specjalistyczne – np. do elektrod pH, spektrometrów czy piezoelektryków, charakteryzujące się niskim poziomem szumów i minimalnym efektem mikrofonowym.

Precyzja materiałowa – wybór izolacji

Izolacja przewodów laboratoryjnych ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i trwałości:

• PTFE (Teflon) – odporny na niemal wszystkie chemikalia, temperatury do +260°C.
• FEP/PFA – podobne do PTFE, ale bardziej elastyczne, stosowane tam, gdzie wymagana jest większa giętkość kabla.
• PEEK – przewody z tą izolacją są niezwykle odporne mechanicznie i chemicznie, idealne do zastosowań ekstremalnych.
• PUR (Poliuretan) – odporność na ścieranie i rozrywanie, często stosowany w robotyce laboratoryjnej i laboratoriach mechanicznych.

Dzięki odpowiedniej izolacji kable i przewody zachowują stabilne parametry elektryczne nawet w trudnych warunkach pracy.

Higiena i sterylność

W laboratoriach biologicznych i medycznych szczególnie ważna jest możliwość sterylizacji przewodów. W takich przypadkach stosuje się przewody autoklawowalne, odporne na działanie pary wodnej pod ciśnieniem (121–134°C). Standardowe przewody odporne tylko na wilgoć nie przetrwają tego procesu, dlatego wybór odpowiedniej izolacji jest kluczowy dla utrzymania higieny i sterylności.

Ekranowanie i ochrona przed zakłóceniami

Przewody laboratoryjne muszą być odporne na zakłócenia elektromagnetyczne i inne źródła szumów:

• Ekranowanie EMI – oploty miedziane chronią urządzenia przed zakłóceniami z sieci i innych aparatów.
• Low Noise / efekt mikrofonowy – specjalistyczne kable, np. do elektrod pH-metrów lub piezoelektryków, które minimalizują szumy triboelektryczne generowane przez ruch kabla.

Bezpieczeństwo pożarowe – LSZH

W laboratoriach często mamy do czynienia z gęsto ustawioną aparaturą i ograniczoną wentylacją. Dlatego stosuje się przewody LSZH (Low Smoke Zero Halogen). W razie pożaru nie wydzielają one toksycznych halogenów ani gęstego dymu, co chroni zarówno personel, jak i kosztowne urządzenia przed korozją gazową.

Czystość chemiczna – LABS-free

W laboratoriach lakierniczych, przy produkcji półprzewodników czy w elektronice, przewody muszą być wolne od substancji, które mogą zanieczyścić procesy technologiczne. Przewody LABS-free (wolne od silikonów) są tu niezbędne – choć silikon jest dobrym izolatorem i elastycznym materiałem, jego opary mogą zakłócać procesy lub próbki laboratoryjne.

Wybór producenta przewodów

Wybór odpowiednich przewodów to nie tylko dobór materiału, ale także gwarancja jakości i bezpieczeństwa. Współpraca ze sprawdzonym producentem przewodów zapewnia dostęp do kabli z certyfikatami zgodnymi z normami IEC, EN czy UL. Profesjonalny producent oferuje produkty dostosowane do specyficznych wymagań laboratoriów chemicznych, biologicznych i fizycznych, co minimalizuje ryzyko awarii i wypadków.

Przewody laboratoryjne to elementy infrastruktury, od których zależy bezpieczeństwo, precyzja pomiarów i niezawodność aparatury. Powinny charakteryzować się odpornością chemiczną, termiczną i mechaniczną, odpowiednią elastycznością, ekranowaniem, bezpieczeństwem pożarowym i sterylnością, a w niektórych przypadkach także czystością chemiczną LABS-free. Wybór odpowiednich kabli oraz współpraca z doświadczonym producentem przewodów zapewnia nie tylko niezawodność aparatury, ale także ochronę pracowników i prawidłowy przebieg procesów laboratoryjnych.