Molekularne motory organizmu

Skoordynowany ruch jest istotą życia. Komórki organizmów, począwszy od drożdży, bakterii, a kończąc na komórkach ludzkich, są zdolne do ruchu dzięki tzw. molekularnym motorom. Mrugnięcie okiem, chodzenie czy ruszanie ręką jest następstwem pracy napędu tworzonego przez miliony białek motorycznych.

Paradoksalnie dyneina, z pozoru słabe i mało wydajne białko motoryczne, generuje ogromne siły w różnych procesach biologicznych. Naukowcy z indyjskiego Tata Institute of Fundamental Research odkryli, że grupa dynein ma unikatową zdolność do zmieniania swojego działania. Doświadczenie, które zaprowadziło naukowców do tego odkrycia, polegało na użyciu wiązki laserowej blokującej ruch małej plamki w mysiej komórce. Wśród działających w komórce białek motorycznych tylko zgrupowanej dyneinie udało się „uwolnić' plamkę z laserowej pułapki. To doświadczenie pozwoliło wysnuć wniosek, że każde białko dyneiny może zwiększać swoją siłę działania poprzez swego rodzaju zmianę biegu i dynamiki. Dodatkowo, grupowanie dyneiny umożliwia równomierny rozłożenie siły i efektywną pracę, porównywalną z działaniem większego białka – kinezyny.

Nowe odkrycie daje podstawy do dalszych badań nad wykorzystaniem nanonapędów komórkowych.

(pj)