Pochodne cukrów stosowane jako środki żelujące oleje roślinne

Olej roślinny i margaryna to najbardziej znane oleje strukturyzowane. Zespół badawczy prowadzony przez profesora George'a Johna z The City College w Nowym Jorku przetestował dwa związki oparte na budowie alkoholu cukrowego: dioktanian mannitolu (M8) i dioktanian sorbitolu (S8), które służyły strukturyzacji czterech rafinowanych olejów roślinnych (olej rzepakowy, olej sojowy, olej z oliwek oraz olej z pestek winogron). Oba testowane związki mają właściwości amfifilowe, tzn. ich cząsteczki są przyciągane do wody i tłuszczów. W swojej budowie zawierają dwa łańcuchy kwasu oktanowego (C8) przyłączone do cząsteczki alkoholu cukrowego.

Poprzez badania nad S8 i M8 naukowcom udało się odkryć związki umożliwiające zagęszczanie oleju. Oba testowane związki spełniają wymagania FDA (Food and Drug Administration) i GRAS (Generally Recognized as Safe). Zarówno M8 i S8 wykazują również doskonałe zdolności „żelowania" i wykazują kilkumiesięczną stabilność

Po zmieszaniu z olejami środki żelujące samoorganizują się w trójwymiarowe sieci. Optymalne warunki żelowania otrzymywano przy stężeniu M8 i S8 wynoszącym od 3 do 5% Co istotne, zaobserwowano pewne różnice pomiędzy dwoma testowanymi środkami żelującymi. Na przykład, żele mannitolu w przeciwieństwie do tych utworzonych na bazie sorbitolu były nieprzezroczyste. To dlatego M8 daje gęstszą sieć krystaliczną, podczas gdy sieć żelu S8 składa się z mikroskopijnych igieł. Mannitol okazał się ponadto bardziej skutecznym środkiem żelującym, tworząc silniejsze struktury.

Profesor John zauważył jednak, że żele na bazie sorbitolu, które posiadają struktury drobniejsze i bardziej przezroczyste, miałyby większe zastosowanie. Ponadto według profesora Johna wielofunkcyjność środków żelujących na bazie cukru prezentuje możliwości rozwoju następnej generacji zagęszczaczy ropy naftowej.

(pj)